Als fractie van GemeenteBelangen Veendam volgen wij de ontwikkelingen rondom de zoutwinning door Nobian in Zuidwending met grote aandacht. Het rijk is het bevoegd gezag in deze zaak, maar wij voelen ons als lokale vertegenwoordigers nauw verbonden met de gevolgen die deze verlenging kan hebben voor onze gemeente, onze inwoners en onze omgeving. Daarom hebben wij als fractie een uitgebreide en kritische zienswijze ingediend bij het Ministerie van Klimaat en Groene Groei.

De inwoners van Zuidwending en de Ommelanderwijk ervaren direct de impact van de diverse activiteiten in Zuidwending, waaronder de zoutwinning, gasopslag en de steeds verder toenemende industriële activiteiten. Deze combinatie brengt specifieke onzekerheden met zich mee. Wij maken ons sterk voor hun veiligheid, leefomgeving en toekomst.

In onze zienswijze spreken wij het rijk aan op de verantwoordelijkheid om zorgvuldig te beoordelen wat de verlenging van de zoutwinning betekent voor de veiligheid in Veendam. Veiligheid staat voor ons voorop; het gaat om het beschermen van onze inwoners en het voorkomen van risico’s die de leefbaarheid kunnen aantasten. Daarnaast is het van groot belang dat zowel de gemeente als de bedrijfsmatige activiteiten in onze regio toekomstbestendig zijn. Daarom vragen wij het rijk om niet alleen te kijken naar de directe effecten, maar ook naar de mogelijke gevolgen voor de bodemgesteldheid en de omgeving op langere termijn. Dit vraagt om een gedegen monitoring en waar nodig aanvullende maatregelen om negatieve effecten tijdig te signaleren en te beperken.

Wij waren zelf aanwezig bij de inloopbijeenkomst van het ministerie van Klimaat en Groene Groei, waar omwonenden uit Zuidwending en de Ommelanderwijk terecht hun vragen stelden over de lange termijn veiligheid van de zoutwinning en de afsluiting van de cavernes. De zorgen die in het recente krantenbericht in de Veendammer (9 juli 2025) naar voren kwamen, sluiten naadloos aan bij onze zienswijze. Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) twijfelt aan de veiligheid van die afsluiting en vindt dat de risico’s onvoldoende zijn onderbouwd. Bewoners maken zich zorgen over mogelijke verzakkingen en schade aan hun woningen, en over hoe zij eventuele schade

bron: (c) de Veendammer / mediahuis

kunnen bewijzen en verhalen. Deze onzekerheid en onrust onder onze inwoners nemen wij serieus, zoals ook in het krantenartikel is terug te lezen.

In het ontwerpbesluit wordt een termijn van vijf jaar gehanteerd waarin Nobian aanvullend onderzoek moet doen naar de veiligheid van de afsluiting. Wij vinden deze termijn te lang en zien dit als een onvoldoende toepassing van het voorzorgsprincipe. Daarom stellen wij voor om deze termijn te verkorten naar maximaal twee jaar, zodat er sneller duidelijkheid en zekerheid is voor onze inwoners. Dit is een belangrijk punt dat direct voortkomt uit de vragen en zorgen die ook in het krantenartikel worden benoemd.

De belangrijkste punten uit onze zienswijze:

  • Onzekerheid over veilige afsluiting van cavernes
    Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) geeft aan dat Nobian nog niet voldoende heeft aangetoond dat de cavernes na de winning veilig en duurzaam kunnen worden afgesloten. Dit brengt onzekerheid met zich mee voor onze inwoners en hun leefomgeving. Wij vinden dat veiligheid altijd een belangrijke overweging moet zijn, naast economische belangen.
  • Risico’s op schade aan gebouwen, infrastructuur en milieu
    De praktijk laat zien dat bodemdaling kan leiden tot scheuren en verzakkingen aan woningen en infrastructuur. Voor inwoners is het vaak een ingewikkeld proces om schade vergoed te krijgen. Wij pleiten voor een toegankelijke, onafhankelijke en snelle schadeafhandeling, met omgekeerde bewijslast, zodat inwoners hierin goed worden ondersteund.
  • Onafhankelijke monitoring en transparantie
    Omdat Nobian nu zelf de monitoring uitvoert, is er behoefte aan meer onafhankelijkheid en transparantie. Dit is belangrijk voor het vertrouwen van inwoners in de veiligheid en het toezicht. Wij vragen om een onafhankelijke meetresultaten.
  • Voorwaardelijke vergunningverlening en tussentijdse herziening
    Het voorstel om Nobian vijf jaar de tijd te geven voor een veilig afsluitplan vinden wij een lange termijn. Dit kan onnodige onzekerheid en risico’s voor onze inwoners met zich meebrengen. Wij stellen voor de termijn te verkorten, met de mogelijkheid om de vergunning tussentijds aan te passen of in te trekken bij nieuwe ontwikkelingen. Ook is een blijvend schadefonds van belang voor de zekerheid van inwoners.
  • Langetermijnverantwoordelijkheid en aansprakelijkheid
    Wij vinden het belangrijk dat de aansprakelijkheid voor schade niet vervalt zodra de winning stopt. Nobian, haar rechtsopvolgers en de Staat moeten ook op lange termijn volledig aansprakelijk blijven voor alle schade. Dit is nodig om onze inwoners te beschermen tegen mogelijke toekomstige problemen.
  • Toekomstvisie en eindpunt zoutwinning
    Er is behoefte aan een duidelijkere grens aan het aantal cavernes en een heldere visie op het eindpunt van de zoutwinning. Zonder deze kaders kan het gebied zijn landelijke karakter verliezen, wat de leefbaarheid en identiteit van onze dorpen kan beïnvloeden.
  • Communicatie en participatie
    Inwoners ervaren soms dat er meer transparantie en betrokkenheid nodig is bij de besluitvorming. Structurele, open communicatie en actieve participatie zijn belangrijk om het vertrouwen te versterken. Onze inwoners verdienen een stem en moeten serieus worden genomen.
  • Economisch belang en duurzaamheidsvraagstuk
    Hoewel de zoutwinning economisch belangrijk is, vinden wij dat dit niet ten koste mag gaan van veiligheid, gezondheid en milieu. Het huidige ontwerpbesluit lijkt het voorzorgsprincipe onvoldoende te respecteren. Wij pleiten voor meer inzet op meer alternatieven en innovatie om de afhankelijkheid van zoutwinning te verminderen en zo de risico’s voor onze inwoners te beperken.

Met deze zienswijze onderstrepen wij onze verantwoordelijkheid als lokale vertegenwoordigers om de belangen van Veendam en haar inwoners scherp te bewaken. We blijven de ontwikkelingen nauwgezet volgen en richten ons op het aanspreken van het rijk, zodat de belangen van onze gemeente op een zorgvuldige en effectieve manier worden behartigd.

Heeft u vragen over onze zienswijze of wilt u meer informatie? Neem gerust contact met ons op.

Onze zienswijze en het ontwerpbesluit:

 

Schematische weergave zoutcavernes Zuidwending: