GemeenteBelangen Veendam

Proef met auto’s moet Kerkstraat nieuw leven inblazen.


“De Kerkstraat ligt niet buiten het stadshart en gaat om 18:00 uur niet op slot. Zij is het stadshart. En zij is- of zou moeten zijn- méér dan alleen maar een winkelstraat.” aldus Fred Ootjers in een artikel gewijd aan de Kerstraat op 10 oktober 2000. Ootjers stoorde zich ruim 18 jaar geleden aan de teloorgang van de ooit zo belangrijke straat in Veendam. Sinds men in de jaren ‘70 van de vorige eeuw begon met de vertrutting van de aanblik – auto’s werden verbannen in ruil voor wandelpromenades, “met bielzen zithoekjes, gezellige muziek, fietsenrekken, Amsterdammertjes en kneuterige bloembakken”, is de Kerkstraat niet meer wat het ooit was.
Die conclusie werd dus bij het aangaan van het nieuwe millennium al getrokken. Anno 2018 is de Kerkstraat de aansluiting met de nabijgelegen winkelpromenade en het ABC-complex nog meer verloren, dus liet de gemeente Veendam onderzoek doen naar passende maatregelen.
De analyse
Het Platform De Nieuwe Winkel Straat (DNWS) heeft in een gezamenlijke opdracht van de gemeente Veendam, Ondernemersvereniging Veendam Centraal (OVC) en de Rabobank in het centrum van Veendam het rapport “actieplan toekomstbestendig Veendam centrum’’ opgesteld. Een van de actiepunten is “onderzoek te doen naar autoverkeer in de Kerkstraat”. Het toestaan van gemotoriseerd vervoer geeft volgens DNWS ‘reuring’ in de Kerkstraat.
De centrale vraag is of het hiermee aantrekkelijker wordt voor ondernemers en winkelend publiek en of dit vanuit oogpunt van verkeersveiligheid en ruimte gewenst is. Om hierop antwoord te geven is een analyse uitgevoerd waarbij de disciplines verkeer, stedenbouw, openbare orde en veiligheid en economische, toeristische aspecten integraal bekeken zijn.
Een groot deel van het centrum is ingericht als voetgangersgebied. Bevoorrading van de winkels in de Kerkstraat mag op gezette tijden en hoewel in de praktijk blijkt dat niet altijd aan die tijden gehouden wordt, is met het huidige verkeersregime sprake van een rustig en overzichtelijk verkeersbeeld, vooral op de drukkere middagen. Het zorgt voor een ‘veilig’ gevoel bij het winkelend publiek. Wanneer auto’s weer toegelaten worden, moet om de veiligheid van het gebied te waarborgen vanuit het perspectief van openbare orde en veiligheid een aantal randvoorwaarden afgesproken en vastgelegd worden. Daarbij moet er aandacht zijn voor het handhaven op snelheid, duur van parkeren en/of stilstaan.
De Kerkstraat vormt een as in het centrum van Veendam die de pleinen in het centrum met elkaar verbindt. Autoverkeer in de Kerkstraat kan beeldbepalende gevolgen hebben en is van invloed op het uitgangspunt van verblijfsgebied. Er moet rekening gehouden worden met een verandering van het huidige gebruik en beleving van het openbaar gebied. Denk hierbij aan uitstallingen, terrassen, looproutes, evenementen en plekken voor parkeerplaatsen. Autoverkeer in de Kerkstraat heeft invloed op de plannen van het Veenlust- en Raadhuisplein.
De beleving van de Kerkstraat verandert als er auto’s worden toegelaten. Het is van belang om te monitoren welke invloed dit gaat hebben op het winkelend publiek, het toerisme en de “dagjesmensen”. Op dit moment is de Kerkstraat een winkelstraat. Er is sprake van leegstand. Er ontstaat een ander beeld bij de winkelstraat wanneer autoverkeer wordt toegelaten. Het kan een aantrekkende werking hebben en voor meer levendigheid zorgen, bijvoorbeeld voor doelgerichte winkels zoals een bloemenzaak, elektrowinkel of stomerij, die het moeten hebben van bestemmingsverkeer. Ook oudere mensen en mensen die slecht ter been zijn kunnen dan dichter bij de winkels komen.
Autoluwe winkelgebieden zijn functioneel in gebieden waar sprake is van drukte qua publiek. Het tegengestelde is het geval in de Kerkstraat; autoverkeer kan in deze straat juist voor levendigheid zorgen. Ook voor de speciaalzaken die nu aan de buitenranden van het centrum gevestigd zijn en die afhankelijk zijn van autobereikbaarheid, wordt het aantrekkelijker om zich in de Kerkstraat te vestigen. Kortom, deze aanpassing kan een bijdrage leveren aan het compacter maken van het centrum.
(bron: Gemeente Veendam)

De proef
Begin volgend jaar, maandag 7 januari 2019, wordt begonnen met het toestaan van autoverkeer in de Kerkstraat. Gedurende één jaar blijft de Kerkstraat een voetgangersgebied waar autoverkeer “te gast’’ is. Dat houdt in dat er slechts stapvoets gereden mag worden (hooguit 10 km/h). Er geldt eenrichtingsverkeer, van het Bocht Oosterdiep richting Kerkplein.
Tijdens bijzonderheden en evenementen zijn auto’s niet toegestaan. De Kerkstraat wordt een blauwe zone waarbij parkeren alleen is toegestaan in de daarvoor bestemde parkeervakken. Parkeren kan met een parkeerschijf voor maximaal een half uur. Wie langer wil parkeren, kan de auto kwijt op de aanwezige parkeerpleinen.
De proef is een succes wanneer er na verloop van tijd minder leegstand is, wanneer er meer leven in het centrum valt te bespeuren en wanneer klanten terug blijven komen. Na een half jaar wordt er tussentijds geëvalueerd en na één jaar komt er een evaluatie.
Hoe zien de belanghebbenden de proef tegemoet?
Zien zij het initiatief met argusogen aan, of juicht men om het besluit? In gesprek met enkele ondernemers uit de Kerkstraat tekenen we het volgende op.
“Niemand heeft de wijsheid in pacht, maar ik denk dat het toestaan van auto’s voordelig kan zijn. Niet op zaterdag of tijdens koopavonden, dat was vroeger ook niet zo. Gedurende de week is er best ruimte voor, in mijn ogen. We zullen wel zien hoe het loopt, daar is het immers een proef voor. Ik heb nog meegemaakt dat er auto’s door de Kerkstraat reden – ik loop al wat langer mee- en ik heb nooit begrepen dat auto’s werden verbannen. Daar was ik toen al op tegen. In de stad Groningen rijden ook auto’s. Het is er druk, maar ook gezellig, er gebeurt echt wat.
Het is moeilijk te meten, maar voor mijn eigen onderneming verwacht ik ook wel voordelen. Het is voor mijn klanten zo makkelijker inladen. Een half uur parkeren is lang genoeg, ook als hier bijvoorbeeld een slager zich vestigt.
“Ik hoop dat men echt rekening houdt met de verkeersveiligheid,” vertelt een tweede ondernemer, die bij het gesprek is gekomen. “In de loop der jaren is men hier gewoon geraakt te wandelen. Ouderen en kinderen zullen plotseling verdacht moeten zijn op voorbijkomende auto’s. Ik zie nu al gevaarlijke situaties gebeuren met voetgangers en fietsers, dan komen daar ook nog auto’s bij.”
De eerste ondernemer merkt daarbij op: “Een auto is in mijn ogen veiliger dan de elektrische fietsen van tegenwoordig. Die hoor je niet, maar ze zoeven je wel met een hoge snelheid voorbij. Winkelend publiek is er zo veel meer op bedacht.”
“Voor mijzelf zie ik ook wel de voordelen,” sluit de tweede zich bij de eerste aan. “Ook voor mijn klandizie is het een groot voordeel dichtbij te kunnen parkeren. Ik sta wel positief tegenover de proef. Maar, nogmaals, als er maar geen ongelukken gebeuren.”

GemeenteBelangen steunt het initiatief om gedurende een jaar een proef te gaan houden met een voor auto’s toegankelijke Kerkstraat. De tussen- en eindevaluatie zal leidend zijn voor de toekomst van de Kerkstraat op langere termijn.